มฤตยูเทพแห่งความตาย

มฤตยู (สันสกฤต: मृत्यु, IAST:mRtyu) ในภาษาสันสกฤตหมายถึงความตาย โดยคำว่า มฤตยู หรือ ความตายนั้นมักปรากฏรูปบุคลาธิษฐานของความตายในเชิงนามธรรมของ มาร (मर) and ยม (यम) ในศาสนาแบบอินเดียอันปรากฏเด่นชัดในศาสนาฮินดูและศาสนาพุทธ

• มฤตยูเทวี เทพีแห่งความตายในคติของเทพปกรณัมในศาสนาฮินดู
• มฤตยูมาร คือ ความตายใน คติของพระพุทธศาสนา หรือ มาร คือ "ปีศาจ" ของจักรวาลวิทยาชาวพุทธการเป็นตัวแทนของการล่อลวง
• พระยม (สันสกฤต: यम) เจ้าแห่งความตายในคติศาสนาพุทธและศาสนาฮินดู
• พญายมราชในคติศาสนาฮินดู
• ท้าวพญายมราชในศาสนาพุทธ
• พระมฤตยู เทพบุรุษในฐานะผู้รักษาดาวมฤตยูและเป็นทวารบาลในคติพระพุทธศาสนาแบบไทยและศาสนาพราหมณ์ ฮินดูแบบไทยผู้รักษาอุโบสถ อันมีชื่อเสียงเช่น วัดราชนัดดารามวรวิหาร โลหะปราสาท กรุงเทพมหานคร

มารเทพี หรือ มฤตยูเทวี เป็นคำในภาษาสันสกฤตอันหมายถึง "ความตาย" หรือคำนามไวพจน์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องความหมายเดียวกัน ในศาสนาฮินดูหมายถึง พระเทพีแห่งความตายและนามของนางยังได้รับการสักการะบูชาเซ่นสรวง แม้ว่าจะมิเป็นที่นิยมและปรากฏน้อยมาก แต่ในท้องถิ่นบาง นิกายมีการนมัสการเซ่นสรวงแด่นางก็มีอยู่ในประเทศอินเดีย นอกจากนี้นางยังปรากฏในเทพปกรณัมลัตเวียซึ่งสหายสนิทของนาง คือ มาร

นางเป็นเทพีที่สำคัญที่ได้รับการเคารพบูชาโดยกลุ่มชาติพันธุ์ทั่วเอเชียใต้รวมถึงชาวคาลาช และชาววันซ์ โดยชาวนูริสถาน แสดงให้เห็นถึงความโดดเด่นของนางในศาสนาพระเวทโบราณ